Perşembe , 16 Nisan 2015
Anasayfa » Güncel » 301 madencinin öldüğü Soma davası iddianamesinde çarpıcı detaylar
301 madencinin öldüğü Soma davası iddianamesinde çarpıcı detaylar

301 madencinin öldüğü Soma davası iddianamesinde çarpıcı detaylar

Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi, 13 Mayıs yıldönümünden neredeyse bir buçuk ay önce 301 madencinin öldüğü faciayla ilgili 230 sayfalık Soma iddianamesini kabul etti.

Zete.com’dan Hülya Karabağlı’nın haberine göre iddianamede, tutuklu 8 şüphelinin, “olası kasıtla öldürme” suçundan 301 kez 20 yıldan 25 yıla, “neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama” suçundan öncekine göre artarak 162 kez 2 yıldan 6 yıla kadar hapisle cezalandırılmaları isteniyor.
Tutuksuz 37 sanığın ise taksirle birden fazla kişinin ölümüyle birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına sebep olma suçundan 2 yıldan 15 yıla kadar hapsi isteniyor.

Bunlardan 25’inin cezalarının, “bilinçli taksir” olduğu gerekçesiyle, Türk Ceza Kanunu’na (TCK) göre üçte birden yarısına kadar artırılması talebinde bulunuluyor.

 

Manisa’nın Soma ilçesindeki, Soma Kömürleri A.Ş.’ye ait Eynez ocağında çıkan yangın sonucu 13 Mayıs 2014’te 301 işçi hayatını kaybetmişti. Faciayla ilgili iddianamede Ankara Emniyeti Kriminal Polis Laboratuvarı uzmanlık raporuna, gaz ölçüm cihazları ve gaz maskeleri ile ilgili TÜBİTAK raporlarına ve bilirkişi raporlarına yer veriliyor.

 

İDDİANAMEDE NELER VAR?

 

İddianamede, şirketin maden ocağını teslim alıp çalışmaya başlamasından sonra çalışan sayısının, çıkarılan kömür miktarının ve bunlara bağlı olarak ocaktaki havalandırmayla ilgili risklerin artmasına rağmen herhangi bir önlem alınmadığı, amirler ile şirket yetkililerinin ocağın havalandırmasındaki sıkıntıları bilmelerine rağmen kayıtsız kaldıkları ve mevcut durumu gizlemek için havalandırma defterinin usulsüz tutulduğunun açıkça anlaşıldığı vurgulandı.

 

9 ADET GAZ ÖLÇÜM SENSÖRÜ DÜZGÜN VERİ ÜRETMİYORDU

 

İddianamede, Soma Kömür İşletmeleri AŞ’ye ait Eynez Yeraltı Kömür İşletmesinde, 19 adet karbonmonoksit, 1 adet karbondioksit, 19 adet metan, 9 adet oksijen olmak üzere toplam 48 adet sabit gaz ölçüm sensörlerinin bulunduğu vurgulanarak, ocak havalandırmasının karmaşık yapısı nedeniyle daha fazla sensör ile kontrol edilmesi gerekirken, yeterli sayıda gaz ve sıcaklık sensörü bulunmadığı, ocak sıcaklığının sadece ocak hava çıkışında bulunan bir adet sensör ile kontrol edildiği, vardiyalarda ocak içi havasının sıcaklık ve gaz içeriğinin ocağın farklı bölümlerinde kontrol edilip kayıt altına alınması gerektiğine dikkat çekildi.

 

CO için ölçüm yapan sensörlerden 9 adetinin düzgün veri üretmemesine rağmen bu durum göz ardı edildiği ve gereken tedbirlerin alınmadığı vurgulanan iddianamede, “Olayın meydana geldiği maden ocağında olay öncesinde sıcaklık değerlerinin çok yükseldiği, karbonmonoksit miktarının yasal değerlerin üzerinde seyrettiği, oksijen miktarının ise yasal değerlerin altında ölçüldüğü, bu veriler doğrultusunda sensör bilgilerinin bir şekilde kazanın başladığına dair çok önemli veriler vermesine rağmen, şüpheliler tarafından bu verilerin dikkate alınmadığı gibi olay sonrasında yapılan incelemelerde bir kısım sensörün olay ve öncesinde anlamlı veriler vermediğinin, şüphelilerin bu hususta da cihazların gerekli bakım ve kontrollerini yapmadıklarının değerlendirildiği”ne yer verildi.

 

SENSÖRLERDİN KABİLRDASYONU VE BAKIMI YAPILMADI

 

İddianameye göre, gaz sensörlerinin kalibrasyonlarının düzenli olarak yapılması gerekirken bazı sensörlerin düzgün veri üretmemesine rağmen kontrol, kalibrasyon ve bakımları yapılmadı. Sensörlerin elektrik kesintilerine karşı kesintisiz güç kaynağı ile desteklenmesi gerektiği halde olaydan hemen sonra sensörlerin okumaları kestiği ve kontrol odasına bilgi aktarmadıkları, olay tarihinde görevli gaz izleme personelinin de beyanları ile doğrulandığı şekilde bir grup sensörün saat 14.50 ve bir grubun da 15.15 de okumayı ve bilgi aktarımını durdurdukları tespit edildi.

 

İddianamede TÜBİTAK’ın sabit sensörler ve seyyar sensörler ile ilgili raporlarına da yer verildi. Sabit sensörler ile ilgili TÜBİTAK raporuna göre; Soma Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından temin edilip gönderilen 4 adet gaz ölçüm dedektörü ve 1 adet sıcaklık ölçüm dedektörü olarak tabir edilen sensörlerin kalibrasyonlarının uygun değil, karbonmonoksit ve metan dedektörü olması gerekenden fazla, oksijen dedektörü ise olması gerekenden az gösteriyor.

TÜBİTAK’ın seyyar sensörler ile ilgili raporunda ise 15 adet gaz dedektör cihazından 3 adetinin veri kaydı yapmadığının bu cihazlardan 3 adetinin seri numarası ile etkitette yazılan seri numarasının uyuşmadığının, bazıları kısa süreli bazıları saatler mertebesine ulaşan yasal limitlerin aşıldığı 31 adet ölçüm aralığı bulunduğunun belirlendiği vurgulanıyor.

 

KARBONMONOKSİT MİKTARI LİMİTİ AŞTI

 

İddianamede ocaklarda müsade edilen maksimum karbonmonoksit sınır değerlerinin 50 PPM (%0,005) olduğu, karbonmonoksit miktarının 50 PPM’e ulaştığında kömür üretimi yapılan yerde çalışmaların ivedi bir şekilde durdurulması ve panoların kapatılmasının yasal zorunluluk olduğu vurgulanarak şöyle deniliyor:

“Buna rağmen aşağıda verilen bilgiler doğrultusunda olayın meydana geldiği maden ocağında karbonmonoksit miktarının uzun sürelerde yasal değeri geçmesine rağmen üretime devam edildiğinin tespit edildiği… Yapılan detaylı değerlendirmeler sonucunda, yer altı işletmesinde bulunan 19 adet CO sensöründen bazılarının arızalı olması olasılığından dolayı düzgün veriler üretmediği saptandığı, 427 kodlu H Panosu yarı mekanize hava çıkışında bulunan sensörden, 22/04/2014 tarihinden olayın gerçekleştiği 13/05/2014 tarihine kadar hiçbir kayıt alınamadığı, cihazlar çalışmasına rağmen çok uzun zaman dilimleri boyunca aynı değerlerin ölçülmüş olması, cihazların kalibrasyon sorunları olduğu veya düzgün okuma yapmadığı izlenimini oluşturduğu… Bazı sensörlerin günlük ölçüm ortalamaları yerine, belirli zaman aralıklarında kayıt altına almış oldukları CO değerleri dikkate alındığında ise, günlük ortalamalardan daha yüksek değerlere ulaşıldığı,
yakın tarihler arasında pek çok kez izin verilen azami karbonmonoksit konsantrasyon sınırlarının geçilmesine rağmen, bu değerlerin hiçbirisine Gaz Ölçüm Defter kayıtlarında rastlanmadığı, pek çok ocak içi gaz ölçüm kayıtlarında, sensörlerden günlük bazda elde edilen kayıtlardaki en düşük değerin çok altında sonuçlara rastlandığı, bu durumun sensör değerleri dikkate alınmadan gaz ölçüm defterlerine gerçeği yansıtmayan verilerin rastgele yazıldığını gösterdiğinin düşünüldüğü…”

 

OCAK SICAKLIĞI 7 NİSAN’DAN İTİBAREN SÜREKLİ ARTTI

 

İddianamede ocak sıcaklığın facidan bir hafta nöcesinden başlarak sürekli yükseldiği ve buna rağmen önlem alınmadığı öne sürülerek, şu ifadelere yer verildi:

“Ocak sıcaklığı, 07/04/2014 tarihine kadar değişkenlik göstermesine rağmen, bu tarihten sonra düzenli olarak artış göstermiş ve olay gününe kadar hiç azalma göstermeden artışını sürdürdürmüş, sınır değerler aşıldmıştır. Olay gününe kadar artarak devam eden ocak sıcaklıkları kayıt edildiği için, yangın riski karşısında bu ölçümlerin dikkate alınması, sensör verilerinin kontrol edilmesi ve sıcaklık artışının nedeninin araştırılması gerektiği halde şirket yetkilileri tarafından bu husus göz ardı edilmiştir.”

 

DEFTERLER RASGELE DOLDURULMUŞ

 

İddianamede ocakta tutulan defterlerin de birbirinden kopya edilmek suretiyle rasgele kayıtlarla dolu loduğu öne sürülüyor ve şöyle deniyor: “Havalandırma defterinin incelenmesinde; 10/04/2014 ve 30/04/2014 tarihleri defter kayıt değerlerinin tamamen aynı olduğu, bu durumun tıpkı gaz ölçüm defterinde olduğu gibi havalandırma defterine kayıt edilen ölçüm sonuçlarının da hava ölçümü yapılmadan- rastgele doldurulduğu, gerçekte ölçülen sonuçlar olmadığı hususunda şüphe oluşturduğu, havalandırma defterlerinin usulsüz tutulduğu tespit edilmiştir.”

 

GAZ MASKELERİNİN SON KULLANMA TARİHİ GEÇMİŞ

 

İddianamade gaz maskeleri ile ilgili TÜBİTAK raporuna da geniş yer veriliyor. TÜBİTAK raporuna göre olayın meydana geldiği maden ocağında kullanılan gaz maskelerinin birçoğu olay sırasında çalışmamış ve bazı gaz maskelerinin küflenmiş olduğunun, son kullanma tarihi geçen birçok gaz maskesi bulunduğu anlaşılmış.

Etiketler: